Dùng iproute2 (ip, ss) thay cho ifconfig/netstat/route (gói net-tools đã cũ). Thay đổi bằng ip mất sau reboot; muốn bền thì cấu hình qua netplan hoặc NetworkManager.
Địa chỉ và link
| Mục đích | Lệnh |
|---|---|
| Xem IP gọn, có màu | ip -br -c addr |
| Trạng thái link gọn (UP/DOWN, MAC) | ip -br link |
| Chi tiết một interface (MTU, state, qdisc) | ip addr show dev eth0 |
| Thêm / xoá IP (tạm thời) | ip addr add 198.51.100.10/24 dev eth0 / ip addr del 198.51.100.10/24 dev eth0 |
| Bật / tắt interface | ip link set eth0 up / ip link set eth0 down |
| Đổi MTU | ip link set eth0 mtu 9000 |
| Bộ đếm packet, error, drop | ip -s link show eth0 |
| Tạo VLAN subinterface | ip link add link eth0 name eth0.100 type vlan id 100 |
| Output JSON để script | ip -j addr | jq '.[] | {ifname, addr_info}' |
| Theo dõi thay đổi link/addr/route realtime | ip monitor all |
Route và policy routing
| Mục đích | Lệnh |
|---|---|
| Bảng route chính (IPv4 / IPv6) | ip route / ip -6 route |
| Kernel sẽ đi đường nào tới đích | ip route get 203.0.113.5 |
| Thêm default / static route | ip route add default via 198.51.100.1 / ip route add 203.0.113.0/24 via 198.51.100.1 dev eth0 |
| Đổi route đang có | ip route replace 203.0.113.0/24 via 198.51.100.254 |
| Mọi bảng route | ip route show table all |
| Policy rule (from/fwmark → table) | ip rule show |
| VRF: liệt kê / route trong VRF | ip vrf show / ip route show vrf mgmt |
ARP / NDP
| Mục đích | Lệnh |
|---|---|
| Bảng neighbor (ARP + NDP) | ip neigh show |
| Chỉ entry lỗi | ip neigh show nud failed |
| Xoá cache neighbor của interface | ip neigh flush dev eth0 |
| Gửi ARP kiểm tra trùng IP | arping -D -I eth0 198.51.100.10 (gói iputils-arping) |
Socket với ss
| Mục đích | Lệnh |
|---|---|
| Port đang listen + process | ss -tulpn |
| Tổng quan số socket theo trạng thái | ss -s |
| Session BGP (port 179) | ss -tn state established '( sport = :179 or dport = :179 )' |
| Kết nối tới một host | ss -tn dst 203.0.113.5 |
| Thông tin TCP: RTT, cwnd, retrans | ss -ti dst 203.0.113.5 |
| Kèm timer (keepalive, retrans) | ss -tno |
| Socket trong network namespace | ss -N <netns> -tulpn |
NetworkManager (nmcli)
| Mục đích | Lệnh |
|---|---|
| Trạng thái thiết bị / connection | nmcli device status / nmcli connection show |
| Đặt IP tĩnh | nmcli con mod eth0 ipv4.method manual ipv4.addresses 198.51.100.10/24 ipv4.gateway 198.51.100.1 ipv4.dns 198.51.100.53 |
| Áp dụng | nmcli con up eth0 |
| Xem chi tiết connection | nmcli -f ipv4 con show eth0 |
DNS với systemd-resolved
| Mục đích | Lệnh |
|---|---|
| DNS server theo từng link | resolvectl status |
| Phân giải thử qua resolved | resolvectl query example.com |
| Xoá cache | resolvectl flush-caches |
| Thống kê cache hit/miss | resolvectl statistics |
| Đặt DNS tạm cho link | resolvectl dns eth0 198.51.100.53 |
| Hỏi thẳng server, bỏ qua resolved | dig @198.51.100.53 example.com +short |
NIC
| Mục đích | Lệnh |
|---|---|
| Tốc độ, duplex, link detected | ethtool eth0 |
| Counter phần cứng (crc, drop) | ethtool -S eth0 | grep -Ei 'err|drop|crc' |
| Driver, firmware | ethtool -i eth0 |
/etc/resolv.conf trỏ tới 127.0.0.53 là bình thường trên Ubuntu: đó là stub của systemd-resolved, DNS thật xem bằng resolvectl status.
Xem thêm: tcpdump cheatsheet khi cần nhìn packet thật.